
Αγία Νίνα
Ο σταυρός από κληματόβεργες, δεμένος με δάκρυα, άντεξε στο σκοτάδι των αιώνων και βλάστησε ως φως στην καρδιά της Γεωργίας. Τα βήματα της Αγίας Νίνας έκαναν τα βουνά πίστη, και μέχρι σήμερα η γη του Μπόντμπε αναπνέει την αγιότητά της.
- Μνήμη
- 14 (27) Ιανουαρίου
Η Αγία Νίνα, η Ισαπόστολος και Φωτίστρια της Γεωργίας, είναι μία από τις μεγαλύτερες αγίες της Ορθόδοξης Εκκλησίας της Γεωργίας και ιδιαίτερα αγαπητή στο γεωργιανό έθνος. Το όνομά της είναι αχώριστα δεμένο με τον εκχριστιανισμό της Γεωργίας. Τον 4ο αιώνα, με το κήρυγμα, την προσευχή και τον αποστολικό της αγώνα, η χριστιανική πίστη απέκτησε στέρεο θεμέλιο στο Κάρτλι, ο βασιλιάς Μιριάν Γ΄ και η βασίλισσα Νάνα στράφηκαν στην πίστη του Χριστού, και η Γεωργία διαμορφώθηκε ως χριστιανικό κράτος.
Η Αγία Νίνα γεννήθηκε στην Καππαδοκία, σε ευσεβή χριστιανική οικογένεια. Κατά την εκκλησιαστική παράδοση, ο πατέρας της Ζαβουλών και η μητέρα της Σωσάννα διακρίνονταν για τη βαθιά πίστη και τη χριστιανική ζωή τους. Ήδη από τη νεότητά της η Νίνα έδειχνε ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τη ζωή του Χριστού, για τη σταύρωσή Του και για τον χιτώνα του Σωτήρος. Έμαθε ότι ο χιτώνας του Κυρίου φυλασσόταν στην Ιβηρία, στη Μτσχέτα, και στην καρδιά της δυνάμωνε σιγά σιγά η επιθυμία να πάει σε εκείνη τη χώρα, όπου το όνομα του Χριστού δεν ήταν ακόμη ευρέως γνωστό.
Κατά την εκκλησιαστική παράδοση, η Υπεραγία Θεοτόκος εμφανίστηκε στην Αγία Νίνα, της ανέθεσε να πάει στην Ιβηρία και να κηρύξει το Ευαγγέλιο του Χριστού, και της υποσχέθηκε την προστασία της. Με την ίδια παράδοση συνδέεται το κυριότερο ιερό κειμήλιο της Αγίας Νίνας: ο σταυρός από κλήμα. Η Νίνα έδεσε με τα ίδια της τα μαλλιά έναν σταυρό φτιαγμένο από δύο κληματόβεργες. Αργότερα έγινε ένα από τα κυριότερα σύμβολα του εκχριστιανισμού της Γεωργίας. Ο σταυρός της Αγίας Νίνας φυλάσσεται σήμερα στον Καθεδρικό Ναό Σιόνι της Τιφλίδας.
Ο δρόμος προς τη Γεωργία ήταν δύσκολος και γεμάτος δοκιμασίες. Η Αγία Νίνα έφθασε τελικά στο Κάρτλι και εγκαταστάθηκε στη Μτσχέτα. Εκεί είδε τη λατρεία των ειδώλων και παρακάλεσε με όλη της την καρδιά τον Θεό να επιστρέψει ο γεωργιανός λαός στην αληθινή πίστη.
Στη Μτσχέτα η Αγία Νίνα εγκαταστάθηκε κοντά στον βασιλικό κήπο, μέσα σε βατώνα. Εκεί ύψωσε τον σταυρό από κλήμα και επί χρόνια έζησε αυστηρή ασκητική ζωή: προσευχόταν, νήστευε και μιλούσε στον λαό για τον Χριστό. Η ίδια η ζωή της έγινε κήρυγμα. Τους ανθρώπους τους έλκυαν η ταπείνωσή της, η αγάπη της και η σταθερότητα της πίστης της. Σιγά σιγά συγκεντρώθηκαν γύρω της μαθητές και ακόλουθοι της χριστιανικής πίστης.
Στη ζωή της Αγίας Νίνας σπουδαιότατη θέση κατέχει η μεταστροφή της βασίλισσας Νάνας. Η βασίλισσα αρρώστησε βαριά και την έφεραν στην Αγία Νίνα. Με την προσευχή της η Νάνα θεραπεύθηκε και δέχθηκε την πίστη του Χριστού. Το γεγονός αυτό υπήρξε σημαντικό βήμα στον δρόμο του εκχριστιανισμού της βασιλικής οικογένειας και, αργότερα, ολόκληρης της χώρας.
Ιδιαίτερα γνωστή είναι η ιστορία της μεταστροφής του βασιλιά Μιριάν Γ΄. Κατά την εκκλησιαστική παράδοση, σε ένα κυνήγι ο βασιλιάς βρέθηκε ξαφνικά μέσα σε βαθύ σκοτάδι. Επικαλέστηκε τους ειδωλολατρικούς θεούς του, αλλά δεν έλαβε βοήθεια. Τότε ο Μιριάν επικαλέστηκε τον Θεό που κήρυττε η Αγία Νίνα. Το σκοτάδι διαλύθηκε και ο βασιλιάς είδε ξανά το φως. Επιστρέφοντας στη Μτσχέτα, ο Μιριάν αναζήτησε την Αγία Νίνα και εξέφρασε την επιθυμία να δεχθεί την πίστη του Χριστού.
Μετά τη μεταστροφή του βασιλιά και της βασίλισσας άρχισε μια νέα εποχή στη χριστιανική ζωή της Γεωργίας. Ο Μιριάν αποφάσισε να χτίσει χριστιανικό ναό. Με το γεγονός αυτό συνδέεται και μία από τις σπουδαιότερες παραδόσεις του Σβετιτσχοβέλι: η ανύψωση του θαυματουργού στύλου στον τόπο που συνδεόταν με τον χιτώνα του Σωτήρος. Η Μτσχέτα έγινε το κυριότερο κέντρο της χριστιανικής ζωής της Γεωργίας.
Για να στερεωθεί ο χριστιανισμός, ο βασιλιάς Μιριάν έστειλε πρέσβεις στον αυτοκράτορα Κωνσταντίνο τον Μέγα και ζήτησε να του σταλούν κληρικοί. Έτσι το ιεραποστολικό έργο που άρχισε η Αγία Νίνα απέκτησε και εκκλησιαστικό και κρατικό θεμέλιο.
Η αποστολή όμως της Αγίας Νίνας δεν τελείωσε στη Μτσχέτα. Συνέχισε να ταξιδεύει σε διάφορα μέρη της Γεωργίας για να κηρύξει την πίστη του Χριστού. Κήρυξε στο Μτιουλέτι, στο Έρτσο-Τιανέτι και στο Καχέτι, όπου πολλοί άνθρωποι πίστεψαν και βαπτίσθηκαν. Η Αγία Νίνα δεν ενεργούσε με εξουσία και εξαναγκασμό, αλλά με προσευχή, προσωπικό παράδειγμα, αγάπη και κήρυγμα του λόγου του Χριστού.
Η τελευταία περίοδος της ζωής της συνδέεται με το Μπόντμπε. Εδώ η Αγία Νίνα ολοκλήρωσε τον αποστολικό της αγώνα. Όταν ένιωσε ότι πλησίαζε το τέλος της επίγειας ζωής της, ειδοποίησε τον βασιλιά Μιριάν και κάλεσε τους λειτουργούς της Εκκλησίας. Οι τελευταίες της ημέρες πέρασαν με προσευχή και πνευματική ειρήνη.
Μετά την κοίμηση της Αγίας Νίνας, ο βασιλιάς Μιριάν θέλησε να μεταφέρει το άγιο σώμα της στη Μτσχέτα, στο Σβετιτσχοβέλι. Κατά την εκκλησιαστική παράδοση, πολλοί προσπάθησαν να μετακινήσουν το νεκροκρέβατό της, αλλά δεν μπόρεσαν. Αυτό θεωρήθηκε θέλημα Θεού, και η αγία ενταφιάστηκε εκεί, στο Μπόντμπε. Αργότερα ο βασιλιάς Μιριάν έχτισε ναό πάνω στον τάφο της. Στο πέρασμα των αιώνων το Μπόντμπε έγινε ένα από τα σπουδαιότερα πνευματικά κέντρα της Γεωργίας, και μέχρι σήμερα αναπαύονται εδώ τα ιερά λείψανα της Φωτίστριας των Γεωργιανών.
Η Ορθόδοξη Εκκλησία της Γεωργίας τιμά τη μνήμη της Αγίας Νίνας δύο φορές τον χρόνο: στις 14 (27) Ιανουαρίου, ημέρα της κοιμήσεώς της, και στις 19 Μαΐου (1 Ιουνίου), ημέρα της εισόδου της στη Γεωργία. Για το γεωργιανό έθνος η μνήμη της Αγίας Νίνας δεν είναι απλώς η μνήμη μιας αγίας: είναι η ιδιαίτερη εορτή της αρχής της χριστιανικής ιστορίας της Γεωργίας.
Το έργο της Αγίας Νίνας άλλαξε για πάντα την ιστορία της Γεωργίας. Η χριστιανική πίστη που έσπειρε έγινε, στο πέρασμα των αιώνων, ένα από τα κυριότερα θεμέλια του γεωργιανού πολιτισμού, της γραμματείας, της τέχνης, της κρατικής συνείδησης και της εθνικής ταυτότητας.
Μέχρι σήμερα ο σταυρός της Αγίας Νίνας, ο τάφος της στο Μπόντμπε, η Μτσχέτα και το Σβετιτσχοβέλι μας θυμίζουν τη ζωή της και τη διάδοση του χριστιανισμού στη Γεωργία. Η ζωή της μας διδάσκει πόσο μεγάλη δύναμη μπορεί να έχει η ακλόνητη πίστη ενός ανθρώπου, η προσευχή, η ταπείνωση και η πλήρης εμπιστοσύνη στον Θεό. Γι' αυτό η Εκκλησία της Γεωργίας μνημονεύει την Αγία Νίνα με ιδιαίτερη αγάπη ως Ισαπόστολο, Φωτίστρια των Γεωργιανών και πνευματική μητέρα της Γεωργίας.
Ύμνοι της Αγίας Νίνας
🎵 Απολυτίκιο (ήχος Δ΄)
სიტყვისა ღვთისა მსახურთა თანა მოსაგრეო და ანდრიას ქადაგებისა წარმართებაო, ქართველთა განმანათლებელო და სულისა წმიდისა ქნარო დედაო ნინო, ევედრე ქრისტესა ღმერთსა შეწყალებად სულთა ჩვენთათვის.
🎵 Κοντάκιο (ήχος Β΄)
მოციქული ქრისტესაგან გამორჩეული, ქადაგი სიტყვისა ღვთისა განსწავლული მახარებელი ცხოვრებისა, წინამძღვარი ქართველთა ერისა გზათა სიმართლისათა დედისა ღვთისა საკუთარი მოწაფე ნინო, შევამკოთ დღეს ყოველთა ძნობითა საღმრთოთა მეოხე მხურვალე, მცველი დაუძინებელი.































